Bir Çocuk Filminden Fazlası “Coco” Film Analizi

Coco

Coco filmi, Meksika’da yaşayan geleneklerine oldukça bağlı olan geniş bir aileyi konu edinir. Bir müzisyen olan Hector eşi Imelda Rivera ve kızı Coco’yu bırakıp müzisyen olması için uzak yerlere gitmesini anlatır. Bunun sonucunda tek başına kalan Imelda Rivera, eşinin gitmesinin nedenini müziğin lanetli olmasına bağlar ve hayatlarından müziği tamamen çıkararak, ayakkabıcılık yapmaya başlar. Daha sonra kızı Coco da müzik yasağını sürdürür. Bu nedenden dolayı müziğin hayatlarında olmaması onlar için aile geleneği olmuştur. Fakat ailenin en küçük üyesi olan 12 yaşında olan Miguel için durum farklıdır. Miguel ailesininden gizli gizli müzik ile uğraşmaktadır. Kendisine evin çatısının arasında bir yer yapmış, model olarak aldığı dönemin en ünlü müzisyeni olan Ernesto de la Cruz’un kasetlerini izlemektedir. Filmde ailesinde müzik yasak olmasına rağmen Miguel’in ailesine karşı, kendini bir birey olarak tanımlama, hayallerinin peşinden gitme ve ebeveynlerine kendisini nasıl kabul ettirmeye çalıştığı ele alınmıştır.

Filmin Künyesi:

Filmin Adı: Coco
Filmin Yönetmeni: Lee Unkrich, Adrian Molina
Oyuncular: Anthony Gonzalez, Gael Garcia Bernal, Benjamin Bratt, Edward James Olmos, Alanna Ubach, Jaime Camil, Luiz Valdez, Selene Luna
Yapım Yılı: 2017

Coco Filmin Konusu:

Coco filmi, 12 yaşında olan Miguel’in, yaşadığı sosyal çevresini, müziğin ailesinde yasak olmasına rağmen müzisyen olmak için sergilediği davranışlarını ve amaçlarını ele alır.

Film Miguel’in şu sözleriyle başlamaktadır: ‘‘Bazen lanetlendğimi düşünüyorum, ben doğmadan çok uzun süre önce yaşanan bir olay yüzünden.’’ Miguel’in atalarından olan Hector bir müzisyendir ve çeşitli şarkılar besteleyip eşi İmelda ile birlikte söylemektedir ve hayatlarına küçük kızları olan Coco dahil olması; Imelda’nın müzik ile ilgilenmeyi ikinci planda tutmasına neden olur. Fakat eşi Hector’un içinde müzikle yanıp tutuşan bir heyecan vardır uzaklara gitmek şarkılarını herkese duyurmak ister. Bunun sonucunda eşini ve kızını bırakarak oradan gider.Bu olay Imelda’yı derinden üzmüştür fakat artık kızına tek başına bakmak zorunda olduğu için hemen toparlanıp, geçimini sağlamanın yollarını arar. Ailesini ve eşini lanetlediğini düşündüğü müziği tamamen hayatlarından çıkararak, ayakkabı işine girer ve artık ayakkabı üretmek aile geleneği haline gelmiştir. Kızı Coco ve eşi de bu gelenekleri sürdürmüş hayatlarında müziğe asla yer vermemişlerdir. Bu şekilde Miguel’e kadar uzanan müzik yasak kuralı bu şekilde hayatlarına girmiştir.

Coco, ailenin en büyük en yaşlı üyesi artık bazı şeyleri zor hatırlıyor, Miguel’in adını karıştırıyor, bazense kızını tanımıyor. Miguel oldukça geleneksel, kalabalık bir ailede yaşıyor. Anneannesi oldukça kuralcı , istediği yapılmadığı zaman çabucak sinirlenebilen biri olmasına rağmen sevgisini ailesinden eksik etmeyen biridir. Miguel boş cam şişeden ses çıkarmaya çalıştığında müzik yok diye bağırması, yolda geçen arabalardan gelen şarkıyı duyduğunda müzik yok diye bağırıp camı kapatması, yoldan geçen insanlar şarkı söylüyorlarsa, müzik yok diye bağırması bu konuda ne kadar katı ve kuralcı olduğunu bize gösteriyor.

Miguel yaşadıkları evinin çatısına herkesten gizli kendisine bir alan yapmıştır. Burada çalmayı öğrendiği gitarı, televizyonu ve hayranı olduğu Ernesto de la Cruz’un fotoğrafları ve videoları yer almaktadır. İçeride bulunan televizyondan Ernesto de la Cruz’un konuşmalarını, filmlerini izlerken, sevdiği şarkılarda dinlemektedir. Aynı Ernesto de la Cruz gibi büyük bir müzisyen olacağını söylemekte ve ne zaman şarkılarını dinlese kendisi de eline gitarı alıp onunla beraber çalmaya başlamaktadır. Çalmaya başladığı sırada sokakta beslediği köpeği Dante gelir ve Dante’ye keşke senden başka biri de beni duymak isteseydi böyle der. Ayrıca Ernesto de la Cruz’unda oynadığı filmde bir köpeği vardır ve köpeğinin adı Dante’dir.

Miguel, meydana gidip gitar çalan birinin ayakkabısını boyar aslında meydana gitmek yasaktır çünkü meydanda hep müzik yapılır. Ayakkabısını boyadığı kişi ile konuşurken hayallerinden bahseder. Ernesto de la Cruz gibi büyük bir müzisyen olmak istediğinden fakat ailesinin izin vermeyeceğini bildiğinden bu hayalinin gerçekleşmeyeceğini söyler. Bunun karşılığında adam ise, meydanda bugün bir yetenek yarışmasını olduğunu ve yeteneklerini sergileyip yarışmayı kazanırsa belki büyük bir müzisyen olabileceğinden bahseder ve Miguel’e gitarını uzatır. Miguel elini gitara uzatacakken ailesi gelir ve bağırmaya başlarlar. Meydana gelmesinin yasak olduğunu ve ayakkabısını boyadığı adamın onu lanetlemeye çalıştığını söylerler.

Miguel, ailesine tam o sırada hayallerinden bahseder yetenek yarışmasına katılıp müzisyen olmak istediğini, şarkılar söyleyip gitar çalmak istediğini söylese de ailesi bu duruma asla izin vermeyeceklerini ona kesin bir dille belirtirler çünkü eğer müzik ile uğraşırsa lanetleneceği ve ailesini terk edeceğini söylerler. Anneannesi sana kötü davranıyorum çünkü seni umursuyorum Miguel demiştir. Yetenek yarışmasının olduğu gün toplumları ve ailesi için önemli bir gündür. Dia Del Muertos yani atalarının onları ziyaret ettikleri bir gündür. Bunun için evlerinin bir köşesine ofrenda adını verdiklere yere, bütün sevdikleri aile üyelerinin resimlerini koyalar ve etrafa kadife çiçeğinden yol yaparlar. Kadife çiçeği ölenlere doğru yolu, evlerinin yolunu göstermek içindir. Eğer ofrenda odasında resmin yoksa ölüler diyarından, yaşayanlar diyarına geçişin yapılamayacağına inanılır.

Daha sonra ailesi Miguel’i çağırıp ona bir sürprizleri olacağını söylerler ve Miguel çok heyecanlanır. Anneannesi okuldan sonra artık ayakkabı boyamasına gerek kalmadığını, çünkü artık atölyede herkesle birlikte ayakkabı yapabileceğini söyler. Bütün aile üyeleri heyecanlanır ve babası elindeki önlüğü oğlunua geçirerek, atölyeye katıl, hergün okuldan sonra ayakkabı yapacaksın dedikten sonra Miguel bunu yapmak istemediğini söyler. Babası ise anneannen kararını verdi; aile geleeceğini devam ettireceksin deyip Miguel’in kouşmasına izin vermez. Miguel çatı katına çıkarak gitarını alır ve meydana gidip o yetenek yarışına katılmayı planlar, ayakkabı yapmaya hiç niyeti yoktur. Kendi kendine öleceğimi bilsem bile o yetenek yarışmasına katılacağım der. Fakat herkes dışarıda olduğundan dolayı saklanmaya karar verir, uygun bir anı yakılayıp evden çıkacaktır.

Köpeği Dante ile ölülerin resimleri olduğu odaya girer, o sırada köpeği Dante Mama Imelda’nın, eşinin ve küçük Coco’nun olduğu çerçeveyi düşürüp kırar. Miguel panikler ve resmi eline aldığında fotoğrafın katlı kenarı ortaya çıkar. Fotoğrafa dikkatlice baktığında, Mama Imelda’nın eşinin müzisyen olduğunu keşfeder fakat büyük atasının resimde yüzünün olduğu bölüm yoktur. Buna rağmen gitarı ve kıyafetlerinden onun Ernesto de la Cruz olduğunu düşünür. Hemen fotoğrafı Mama Coco’ya gösterir bu senin baban Ernesto de la Cruz muydu diye sorar ve Mama Coco onaylar; baba diye seslenmeye başlar.

Miguel bu haberle mutluluktan yerinde duramaz ve ailesine durumu anlatır. Ancak olaylar Miguel’in beklediği gibi gerçekleşmez. Gizli odası artık bilindiği için tüm eşyaları dışarıya atılmıştır ve gitarı anneannesi tarafından kırılmıştır. Müzik ile uğraşmaması gerektiğini eğer uğraşırsa lanetlenip ailesini terk edeceğini söylerler. Bu olayda anne babasının bir tepki vermemesi Miguel’i üzmüştür. Daha sonra Miguel, evden kaçarak meydana gider ve yetenek yarışması için gitar aramaya başlar aklına Ernesto de la Cruz’un gitarı gelir ve mezarına doğru yola koyulur. Mezarına ulaştğında, tabutunun üzerinde gitarın hala durduğuna sevinir ve gitarı alırken birden kendisini ölüler diyarında bulur.

Ne olduğunu anlamayan Miguel çok korkmuştur her yerde koşarak ailesini arar fakat ailesi onu göremez. Köpeği Dante onu fark eder ve Miguel bu duruma çok şaşırır. Ölüler diyarında ölen eski atalarını bulur ve durumu anlamaya çalışırlar. Bu sırada geçiş köprüsünden geçemeyen Mama Imelda çok öfkelidir. Orada çalışan kişilere bağırıyor ve neden yaşayanlar diyarına geçemediğini anlamaya çalışmaktadır. Miguel’i gördüğü an bir şeylerin ters gittiğini fark eder ve Miguel’e ne olduğunu sorar. Miguel ise Mama Imelda’nın fotoğrafının yanlışlıkla cebinde kaldığını açıklar. Ölüler diyarında çalışan kişi durumu açıklar,

Dia Del Muertos ölülere bir şeyler verilen bir gündür. Miguel ise ölüden bir şey çaldığı için, aile sorunu olarak lanetlenmiştir. Aile üyelerinden güneş doğmadan önce rıza alırsa ölüler diyarından kurtulabilecektir. Fakat güneş doğmadan önce rıza alması önemlidir çünkü aksi taktirde hep ölüler diyarında kalmak zorundadır. Aile üyelerinden olan Imelda, Tia Rosita, Papa Rivera, Victoria teyze vardır ve aralarından Mama Imelda, Miguel’e doğru eğilerek sana rıza gösteriyorum hemen eve git fotoğrafımı ofrenda odasına koy ve bir daha asla müzik ile uğraşma der. Bunun üzerine Miguel kabul eder , yaşayanlar diyarına geçiş yapar ama kendine geldiği an gitarı tekrar çalar ve doğruca tekrar ölüler diyarına gider. Mama Imelda buna kızar daha yeni söz verdin ve tekrar buradasın der bunun üzerine Miguel diğer aile üyelerinden rıza almaya çalışır ama hiç biri izin vermez. Miguel bu duruma çok sinirlenir ve Mama Imelda’ya bu haksızlık, bu benim hayatım sen seninkini yaşadın diyerek orayı terk eder.

Eğer birisinden rıza alacaksa bu Ernesto de la Cruz olmalı diye düşünür çünkü onu anlayacak olan yine bir müzisyen olmalıdır. Bunun üzerine ölüler diyarında gezerken Frida kılığına giren birini görür ve konuşmalarında Ernesto de la Cruz’u tanıdığını söyleyen kişinin yanına gider. Bu kişi Hector’dur. Yaşayanlar diyarına gidebilmenin tek yolu sevdikleri tarafından fotoğrafının ofrenda odasında konulmasını gerektiğini bilen Hector karşısında yaşayan birisini görünce çok mutlu olur. Çünkü yaşayanlar diyarında bir fotoğrafı olmadığı için ailesini görememekten yakınır bunun için çeşitli kılıklara girerek kapıdan geçmeye çalışırken hep yakalanmıştır.

Hector, Miguel ile bir anlaşma yapar. Hector Miguel’in Ernesto de la Cruz’u bulmasını sağlayacak Miguel’de fotoğrafını ofrenda odasına koyacak böylece Hector ailesini görebilecektir. Ancak ortada bir sorun vardır ki Hector ile Ernesto de la Cruz eskiden çok iyi arkadaş olmalarına rağmen artık görüşmemektedirler. Bu nedenle ölüler diyarında yapılan yarışmaya Miguel’i sokmaya karar verirler. Eğer bu yarışmayı kazanabilirse Ernesto de la Cruz’un evine gitmeye hak kazanacaktır. Ancak ortada bir sorun vardır Miguel’in gitarı yoktur.

Bir yerden gitar bulmaya çalışırlar ve Hector bir arkadaşını ziyaret etmeye gider. Yolda bazı insanlar görür ve onlara kuzen , amigo diye seslenir. Miguel ona bunlar senin akrabaların mı diye sorar ve Hector, hayır biz yaşayanlar diyarında, ofrenda odasında fotoğrafı olmayanlardanız. Biz unutulduk ve kendimize aile oluşturduk diye yanıtlar. Hector, Miguel için arkadaşından gitarını ödünç ister ama arkadaşı eğer gitarı almak istiyorsan hak etmelisin diye cevap verir. Hector, artık şarkı söylemeyi bıraktığını söylese de arkadaşı ısrar eder ve Hector şarkı söyler. Arkadaşı, kayboluyorum Hector hissediyorum unutuluyorum der ve yok olur. Hector’un arkadaşına ne olduğunu anlamayan Miguel ne olduğunu sorar. Hector ise, o öldü çünkü unutuldu. Yaşayanlar dünyasında seni hatırlayan kimse kalmayınca bu dünyadan da siliniyorsun buna son ölüm diyoruz diye durumu açıklar.

Hector ile beraber Miguel yarışmaya katılırlar ve Miguel, hayatında daha önce hiç sahne almadığını açıklar. Bunu duyan Hector telaşlanmaya başlar tamam boş ver başka bir yolunu buluruz gel gidelim dediğinde ise Miguel, amacının sadece Ernesto de la Cruz’un rızasını almak değil, buna layık olduğumu da kanıtlamak istiyorum der. Miguel sahneye çıkar ve büyük bir coşkuyla şarkısını söyler, gitarını çalar. Herkes Miguel’e bayılmıştır. Ama hemen sahneden inmek zorunda kalır çünkü akrabaları onu aramaktadırlar. Hector bu duruma çok kızar çünkü Miguel burada ondan başka tanıdığım yok diye kendisine yalan söylemiştir. Hector fotoğrafını alığ hemen gitmesi gerektiğini söyler ve Miguel sadece onun rızasını alabilirim çünkü diğer akrabalarım hayatımı mahvedecekler der. Bunun üzerine Hector’a fotoğrafını vererek oradan kaçar.

Bu sırada, Mama Imelda onu görür ve peşinden koşmaya başlar. Kapalı demir kapıdan Miguel içeri girer ama Mama Imelda oradan geçemez. Mama Imelda hayatını kurtarmaya çalışıyorum neden benden kaçıyorsun diye serzenişte bulunur. Miguel ise hayır hayatımı mahvediyorsun, beni bu hayatta mutlu eden tek şey müzik. Ama sen onu elimden almak istiyorsun beni asla anlamayacaksın der. Mama Imelda şarkı söylemeye başladığında Miguel çok şaşırır ve müzikten nefret ettiğini sanıyordum diye sorar. Mama Imelda ise nefret etmediğini tersine çok sevdiğini ama müziğin ailesini nasıl yıktığını anlatır. Bu yüzden ona neden rıza göstermediğini söyler. Miguel ise bir taraf seçmek istemediğini söyler. Neden yanımda olmuyorsun ki aileler böyle olmalı destek olmalı asla olmayacaksın deyip oradan uzaklaşır.

Miguel bir yolunu bulur ve Ernesto de la Cruz’un evine gitmeyi başarır. Evine gittiğinde eline gitarını alarak şarkı söylemeye başlar ve ben senin küçük torununum, bana rıza göstermelisin der. Ernesto de la Cruz bütün tanıdıklarıyla Miguel’i tanıştır kendisinin torunu olduğunu gururla söyler tam rıza gösterecekken içeriye Frida kılığında olan Hector gelir. Eski dostu olan Ernesto de la Cruz ile kavga etmeye başlarlar. Çünkü eski dostu Hector’un şarkılarını çalmış, Hector’un adından hiç bahsetmediği için Hector unutulmaya mecbur kalmıştır. Olayı anlayan Miguel, Hectora büyük salonda yayınlanan filmi izlemesi için işaret eder.

Hector öldüğü gün, yediği sosisten zehirlendiğini düşünürken aslında eski dostunun onun içkisine zehir koyduğunu farkeder. Hector, arkadaşına devam etmek istemediği, ailesinin yanına geri dönmek istediğini söyler bunun sonucunda Ernesto de la Cruz,Hector’u öldürüp şarkılarını çalmış ve asla unun adını anmamıştır. Ernesto de la Cruz sen gitmek istedin, bazen başarılı olabilmek için her şeyi göze almasın der ve hem Miguel’i hem Hector’u zindana atar. Zindanda kalan ikili konuşmaya başlarlar. Miguel, sen haklıydın Hector ailemi seçmeliydim şimdi burada öleceğim der. Hector ise, unutulduğunu ve kendisinde son ölümünün yaklaştığını, ölmeden önce son bir kere kızı Coco’yu görmek onunla birlikte eskiden hep söyledikleri şarkıyı söylemek istediğini söyler. Coco demesi Miguel’i şaşırtır ve cebinden fotoğrafı çıkartıp Hector’a gösterir. Aslında Mama Imelda’nın eşinin Hector olduğu anlaşılır. İkisi de çok mutlu olurlar ama Hector, ne kadar kötü bir örneğim ailesini önce terk eden daha sonra ise gelmeye çalışırken eski dostu tarafından öldürülen biriyim der.

Miguel ise; hayatım boyunca beni herkesten farklı kılan bir şey vardı. Kaynağını asla öğrenememiştim ama artık biliyorum, kaynağımı biliyorum.Seninle akraba olmaktan gurur duyuyorum diye bağırır. Bu bağırmanın sonunda köpeği Dante onları bulur ve yanlarında da Mama Imelda’nın ruhani rehberi olan hayvanı Pepita vardır. Hector’u ve Miguel’i kurtarırlar. Mama İmelda Hector’a çok kızgındır. Tüm bu olanların onun suçu olduğunu söyler. Miguel ise bütün gerçekleri Mama Imelda’ya anlatır ve onlara yardım etmesi gerektiğini Hector’un fotoğrafının Ernesto de la Cruz’da olduğunu, onu almaları gerektiğini söyler. Mama Imelda yardım etmek istemez ben Hector’u unutmak ve kızımın da unutması için çok çalıştım der. Bunun üzerine Miguel, onu affetmek zorunda değilsin ama bu onu unutmamızı gerektirmez dedikten sonra Mama Imelda yardım eder. Bütün aile üyeleri Ernosto de la Cruz’un o gece sahne alacağı meydana doğru giderler.

Hep beraber Ernesto de la Cruz’dan fotoğrafı almak için uğraşırlar ve bu arbede sırasında Mama Imelda kendisini bir an sahnede bulur ve onu sahneden indirmesinler diye şarkı söylemek zorunda kalır. Mama İmelda’nın şarkı söylediğini gören diğer akrabalar şaşkınlıktan ne yapacağını bilemezler. Mama İmelda’nın elinden , Hector’un fotoğrafını almak isteyen Ernesto de la Cruz’da sahneye çıkar ve halk bunu gösteri zannederek çoşkuyla gösteriyi izler. Hector’un fotoğrafını Migule verirler ve tam o sırada Ernesto de la Cruz gelerek kavga etmeye başlar Victoria teyze ve diğerleri kamerayı Ernesto de la Cruz’a çevirir ve Hector’u nasıl öldürdüğünü, şarkılarını nasıl ondan çaldığı anlatırken bütün halka canlı yayın yaparlar. Ernesto de la Cruz tanınmak için bunu yapması gerektiği kimseyi umursamadığını söyleyerek Miguel’i çok yüksekte olan sahneden aşağıya atar. Miguel’i Papita kurtarır ancak Hector’un resmi suya düşmüştür. O sırada Ernesto de la Cruz sahneye çıktığında Papita Cruz’u alır ve büyük bir çana doğru fırtatır ve Cruz çanın altında kalır.
Daha sonra Miguel hala vakitlerinin olduğunu, Hector’u hala kurtarabileceğini söylerken güneş doğmak üzeredir. Hector ve Mama Imelda kadife çiçeği alırlar ve sana rıza gösteriyoruz oğlum, hemde şartsız asla ailenin seni ne kadar sevdiğini unutma derler ve Miguel ölülerin diyarından ayrılır.

Kendi dünyasına geldiği an koşarak Mama Coco’nun yanına gider. Tabi ki bütün ailesi sabaha kadar Miguel’i aramışlardır ve eve döndüğünü gören ailesi çok endişelidir. Mama Coco’nun yanına giden Miguel ona babasının fotoğrafını göstermeye çalışır ve babasını hatırlatmaya çalışır. Çünkü hatıralarla anılarını anlattıkça aslında ölüler yaşamaya devam etmektedirler. Ancak Coco hatırlayamaz ve anneannesi Miguel’e bağırır onu üzdüğünü ve özür dilemesi gerektiğini söyler. Tam o sırada Coco’nun babasıyla her gece söyledikleri şarkı aklına gelir ve Miguel eline gitarını alarak Hatırla Beni şarkısını çalmaya başlar. Müzik yok kuralına uymadığı için, anneanne sinirlenip onu durdurmaya çalışırken Miguel’in babası durdurur. Miguel, Mama Coco’ya şarkıyı söyledikçe Mama Coco eşlik etmeye başlar ve babasını hatırlar. Coco babasıyla ilgili anılarını paylaşmaya başlar, babam bana hep bu şarkıyı söylerdi benim babam bir müzisyendi der.

Bu hatırlamayla birlikte Coco kızına neden ağlıyorsun ne oldu diye sorar kısa süreliğine de olsa kızını tanımıştır. Filmin sonunda ise Miguel yeni doğan kardeşini kucağında tutarak ona ofrenda odasında onlar için değerli olan akrabalarını sayar ve Hector’un fotoğrafı görülür. Son olarak ise Mama Coco fotoğrafı konulur. Mama Coco da artık ölüler diyarındadır. Babası Hector ve annesi Imelda’ya kavuşmuştur hep birlikte evlerini ziyarete gelirler ve bütün aile üyeleri şarkı söyleyerek dans etmeye başlarlar.

Coco Filminin Psikolojik Açıdan İncelenmesi

Film süresince Miguel’in müzik yapma istediği ile, ailesinin baskısı sonucunda bunu nasıl gizlemeye çalıştığı ve yaşadığı çatışmalarını görüyoruz. Bu bağlamda Allport’un benlik arayışı kavramı düşünülebilinir. Benlik arayışı, uzun vadeli bağlanmalar yaşamadan önce ergenlerde yaygın olarak gözlenen çeşitli rol denemeleri benlik arayşının bir parçasıdır. Allport, bilinçli niyetlerin ve geleceğe yönelik planların kişiliği güdülemeye başladığı zaman olması açısından ergenlik döneminin özellikle önemli olduğunu kabul eder. Ergenlik döneminin en temel problemi meslek seçimi ve diğer yaşam amaçlarının belirlenmesidir.Ergen gelecek ile ilgili plan yapmanın zorunluluğunun farkına varır. Bu çabaların temelinde yaşama bir amaç duygusu katma, uzun vadeli amaçlara sahip olma, belirlenmiş amaçlara doğru yönlenme ve çabalama yatmaktadır (B. İnanç ve E. Yerlikaya, 2017). Miguelde de olduğu gibi evinin çatsının arasına bir alan yapması, hayatının sonuna kadar müzikle uğraşmak istediğini belirtmesi ne olursa olsun ailesi gibi ayakkabıcı olmak istemeyişi. Ünlü bir müzisyen olmanın hayalini kurup, bunun için yenetek yarışmalarına katılma isteyişi örnek verilebilinir.

Miguel’in çok başarılı bir müzisyen olara kendisine model olarak Ernesto de la Cruz’u seçer. Yaptığı konuşmalarını, el ve yüz hareketlerini taklit eder. Gitarını onun gibi çalmaya çalışır ve konuşmalarından kendisini motive eden cümleleri bulur ve evet bende onun dediği gibi yapacağım der . Bu davranışları Bandura’nın model alma davranışıyla açıklanabilir. Bandura model alma kuramında, kişi çoğunlukla kendisiyle benzer özelliklere sahip kimselerin başarılı performanslarını gözleyerek aynı şeyleri yapabileceği inancı geliştirir. Aynı zamanda başarılı olunması kişinin öz yeterlik duygusunun gelişmesine olumlu katkıda bulunur (İnanç.B, Yerlikaya E, 2017).

Aynı zamanda Miguel’in çevresiyle yaşadıığı çatışmalar sonucunda yılmadan kendi amaç ve isteklerine doğru ilerlemesi Bandura’nın Öz Yeterlik kavramı ile ilişkili olabilir. Bandura (1986), öz yeterliliği bireyin belirli bir performansı meydana getrmesi için gerekli yetkinlikleri organize edip başarılı bir şekilde yapma kapasitesine ilişkin algısı olarak tanımlamıştır. Öz Yeterlik, bireyin karşılaşabileceği çevresel olayların üstesinden gelmede ne derece başarılı olabileceğine yönelik yargısıdır. İnanç.B, Yerlikaya.E (2017) Alzheimer ve Coco Filmi

Mama Coco çok yaşlı olduğu için Miguel’in adını karıştırması, kendi kızını ve yakın çevresini tanıyamaması, Miguel’in Ernesto de la Cruze’nin “baban mı?” diye sorduğunda onaylayıp baba diye seslenmesi; filmin sonunda Miguel babasınından bahsettiğinde hemen tanıyamaması, şarkı söylediğinde babasını hatırlaması Mama Coco’nun Alzheimer olduğunu düşündürebilir. Alzheimer hastalığı, beynin, öncelikle bellek olmak üzere, tüm bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayba neden olan, bellek, dil, soyut düşünme, problem çözme, yönelim gibi bilişsel işlevlerde ilerleyici yıkım ile karakterize, sosyal işlevsellik ve entelektüel kapasitede gerileme ile devam eden çok hızlı ilerleyen ve tanı koyulduktan kısa bir süre sonra bireyin giderek bağımlı hale geldiği bir hastalıktır (Spector ve ark. 2001, Spector ve ark. 2003, Guo ve ark. 2012)

Alzheimmer Hastalığna Bağlı Yeğin ya da Ağır Olmayan Nörobilişsel Bozukluk DSM 5 Tanı Kriterleri;

A. Yeğin ya da ağır olmayan nörobilişsel bozukluk için tanı kriterleri karşılanmaktadır.
B. Bir ya da birden çok bilişsel alanda gizlice ve sinsice başlayan yavaş yavaş ilerleyen bir bozulma vardır.
C. Olası ya da olabilir Alzheimer hastalığı için tanı kriterleri şöyle karşılanmaktadır:
1) Aile öyküsünden ya da kalıtımsal ölçümlerden, neden olucu bir Alzheimer hastalığı katılımsal değişinimi kanıtı.
2) Aşağıdakilerin üçü de vardır;
a) Bellek ve öğrenmede en az diğer bir bilişsel alanda gerileme olduğunun açık kanıtı.
b) Bilişte uzun süreli duraksama olmaksızın, sürekli ilerleyen aşamalı gerileme.
c) Neden olucu karışık etkenler olduğuna ilişkin bir kanıt yoktur.

Piaget’e göre 11 yaş civarında bilişsel gelişimin dördüncü ve son dönemi, soyut işlemler dönemi başlar.Özümlemenin hakim olduğu soyut işlemler döneminin başlangıcında ergenler kendilerinde ve diğer insanlarda görmek istedikleri nitelikler hakkında geniş kapsamlı kuramlar üretirler. Bu düşünceler ergenlerin kendilerini yüksek standartlar kullanarak başkalarıyla karşılaştırmamalarına neden olur; düşünceleri çoğunlukla gelecekteki olasılıklara hayali yolculuklardır. Soyut işlemler dönemindeki bir birey problemleri çözme yolları hakkında hipotezler geliştirir ve problemi çözmek için en iyi yolu sistematik olarak düşünür (Santrock. W. John, 2011). Miguel’in 12 yaşında olması Piaget’in soyut işlemler döneminin başlangısı olarak kabul edilebilir. Miguel’in bir aile böyle olmamalı destek olmalı demesi, kendi aile geleneğinden dolayı, onunda buna mecbur olduğunu düşünmemesi, büyük bir müzisyen olacağına dair hayaller kurması, uzak yerlere gidip şarkılar söylemesi de hayali yolculukları olarak tanımlanabilir.

Curtis (1992) ergenlik döneminde bağımsızlık çabalarının yoğunlaştığını ve ergenlerin özerklik kazanmak, kimlik oluşturmak yolunda risk alma olasılıklarının da arttığını belirtmiştir. Miguel’inde baskılara rağmen evden kaçıp meydana yetenek yarışmasına gitmesi. Öleceğini bile bilse o yarışmaya katılmak istemesi. Ölüler diyarında tehlikede olmasına rağmen bir hedef için uğraşması örnek olarak verilebilir

Film de anneannesinin müziğe karşı olan sert tutumu, Miguel’in boş cam şişeden ses çıkarmaya çalıştığında müzik yok diye bağırması; yolda geçen arabalardan gelen şarkıyı duyduğunda müzik yok diye bağırıp camı kapatması, yoldan geçen insanlar şarkı söylüyorsa müzik yok diye bağırması;. Miguel’i müzik yapılan meydanda gördüğünde aşırıı kaygılanıp korkması ve gitar çalan adamın ayakabılarını boyadığı için Miguel’e sana bir şey yaptı mı beynini yıkamaya çalıştı gibi endişeleri örnek olarak verilebilinir. Ellis’in Akıl dışı inanç kavramlarından kuruntuculuk düşünülebilinir. Bir şey tehlikeli ve korkutucu ise kişi o konuyla sürekli ilgilenmeli ve olma ihtimaline karşılık sürekli tetikte olmalıdır.

Tehlikeli olabilecek durumları dikkate almak, bu tehlikeleri engellemek için tedbirler almak veya hasarı en aza indirebilmek için planlar yapmak akıllıca bir taktik olsa da sürekli kaygı, endişe ve gerçek dışı bir korku yaratıyorsa mantıklı değildir. Gelecekte olabilecek olası olaylar üzerinde sürekli düşünmek ve endişelenmek o bu korkutucu olayların olma ihtimalinin abartılı değerlendirilmesine sebep olacaktır. Bu tür düşünceler gerçek tehlikelerin değerlendirilmesini ve etkili başa çıkılmasını ketleyecek, kişinin tehlike karşısında mantıklı sakin bir değerlendirme yapmasını da engelleyecektir.

Mama Imelda, eşinin kendisini ve çocuğunu bırakıp gitmesinden sonra kendisini ayakkabı üretmeye ve tamir etmeye adamıştır. Eşinin kendisini ünlü bir müzisyen olmak için terk etmesi sonucunda eşine olan öfke ve sinirini müziğe yöneltmiştir ve müzik yok kuralı geliştirmiştir. Bu davranışı psikodinamik kuramlardaki yer değiştirme mekanizmasıyla açıklanabilinir. Yer değiştirme mekanizmasında içgüdüsel dürtü kabul edileblir bir nesne ya da kişiye yönelir. Bu yolla gerçek hedefine yöneltildiğinde benlikçe kabul edilemeyen kaygı yaratan duygu ya da davranışlar asıl hedeflerinden daha az kaygı yaratacak bir hedefe yöneltilmiş olur (Freud, 1977).
Miguel’in aile yaşantısı geniş aileden oluşmaktadır. Geniş aile: Birbiriyle akrabalık ilişkisi olan iki ya da daha fazla çekirdek ailenin daha büyük bir grup olarak birlikte yaşamasıdır. Miguel’in bütün ailesi hep bir arada yaşamaktadırlar.

Ebeveunlik açısından bakıldığı zaman, koruyucu anne baba tutumu düşünülebilinir. Koruyucu Anne Baba Tutumu: Bu tutumda çocuk gereğinden fazla kontrol altındadır ve çocuğa aşırı özen gösterilir. Anne ve babalar, çocukların üzerine titrerler. Bu çocuklar, olaylara seyirci kalmakta, kararlar almada güçlük çekmekte, amaçlarına ulaşmada başkalarından destek beklemekte ve problemleri onun yerine bir başkasının çözümlemesini alışkanlık haline getirmektedir (Alisinanoğlu, 2003). Miguel’e ilgi ve çok fazla sevgi göstermeleri sadece onu korumaya çalıştıklarını düşündükleri için çeşitli kıstlamalar yapmaktadırlar. Miguel’e müzik konusunda ve aile geleneğini devam ettirmesine yönelik çok katı kuralları vardır bu açıdan da zaman zaman; otoriter Anne Baba Tutumu da görülmektedir.

Filmin sonunda Mama Coco’nun müzik sayesinde babasını hatırlaması, müzik terapisinin etkili olduğunu düşündürebilir. Müzik terapi, bireylerin fiziksel, psikolojik, sosyal ve zihinsel ihtiyaçlarını karşılamada müziği ve müzik aktivitelerini kullanan bir uzmanlık alanıdır. Müziğin kendine özgü dili, yapısı ve anlatım öğeleriyle insanın duygu ve düşüncelerine etki ettiği düşünülmektedir. En eski tedavi yöntemlerinden olan müzik terapi, bir çok kültürde hastaları tedavi ve rehabilite etmek amacıyla kullanılmıştır. Müzik terapide özellikle ritim ve melodi gibi müzik unsurları tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Müzik, Alzheimer hastalarının sinir ve nörolojik sistemine olumlu etkiler yaparak, hastaların duygu ve düşüncelerinde anlamlı tepkilerin ortaya çıkmasını sağlamaktadır.

Yapılan farklı araştırmalarda ise, müziğin ruhsal hastalıkların oluşumunda etkisi olan ve insanın duygusal durumunu düzenleyen serotonin, dopamin, adrenalin, testosteron gibi hormonları olumlu etkilediği; kan basıncı, solunum ritmi gibi fizyolojik işlevleri düzenlediği ve beyindeki oksijen ve kanlanmanın dengesini sağladığı gözlenmiştir (Brotons ve Koger 2000; Karamızrak, 2014; Ridder ve Gummesen, 2015). Müzik terapi, Alzheimer hastaları için kullanılan ilaç dışı tedavi yöntemlerinden biridir (Vink ve ark. 2004).

Sonuç:

Coco filmi, geniş ve geleneksel bir ailede yaşayan Miguel’in müzisyen olma yolunda yaşadıklarını ele alır. Ailesinde gelenek olan müzik yok kuralına rağmen, ailesini müziğe karşı ikna etme süreçleri üzerinde durulur. Miguel’in çocukluktan ergenliğe geçiş döneminde olmasıyla benlik arayışı, kabul görme isteği, ebeveynlerinden destek bekleme süreci yoğun bir şekilde işlenmiştir. Bu süreçte model alma davranışı ile birlikte plan yapma süreçleri, çevresine karşı olan tutumu, geleceğe yönelik hayal kurması ve problemlere karşı nasıl çözümler üretebildiği gözlemlenmiştir. Ebeveynlerinin ona karşı koruyucu yönlerinin yanı sıra istediklerini yapmadığı zaman nasıl bir otorite figürüne dönüştüklerini ve bu davranış gösterildiği zaman bu süreci yaşayan çocuklar için nasıl zorluklar getirdiği
bu filmde ele alınmıştır. Coco filmi, müzik terapi sürecinde danışanlara önerilebilir.

Kaynakça

  • Özdemir, Y., & Çok, F. (2016). Ergenlikte Özerklik Gelişimi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36). http://www.turkpdrdergisi.com/index.php/pdr/article/view/99/100 adresinden erişildi.
  • Santrock. W. John (2011) Yaşam Boyu Gelişim:Ergenlikte Fiziksel ve Zihinsel gelişim ,(13.Basım) 370 Nobel Yayıncılık
  • AYDOĞDU, F , DİLEKMEN, M . (2016). Ebeveyn Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi , 11 (2) , 0-0
  • İnanç.B, Yerlikaya.E. (2017) Kişilik Kuramları: Psikodinamik Kuramlar,(13.Basım) 11-87. Pegem Akademi
  • Amerikan Psikiyatri Birliği, (2014), DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı, Nörobilişsel Bozuklular , 310-311.
  • B. İnanç, E. Yerlikaya. (2017) Davranışçı ve Bilişsel Kuramlar,(13.Basım) 201-207. Pegem Akademi
  • B. İnanç, E. Yerlikaya. (2017) Araştırma Odaklı Kuramlar,(13.Basım) 237-253. Pegem Akademi
  • Lök, N , Bademli, K . (2016). Alzheimer Hastalarında Müzik Terapinin Etkinliği: Sistematik Derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar , 8 (3) , 266-274 . DOI: 10.18863/pgy.238188

Coco filminin IMDb bağlantısı için tıklayınız…. https://www.imdb.com/title/tt2380307/
Daha fazla film/kitap analizi için tıklayınız… https://bilimfeneri.com/category/analizler/

#Psikoloji #Film Analizi #Coco

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial