1. Ana Sayfa
  2. Haberler
  3. Koronavirüs Vakalarını Ağırlaştıran Etken: İnterferon!

Koronavirüs Vakalarını Ağırlaştıran Etken: İnterferon!

interferon

Özet

Küresel bir pandemiye neden olan Covid-19 virüsü ile enfekte olan kişilerde kororonavirüs semptomları hafif ile ölümcül değerler arasında değişiklik göstermektedir. Öne çıkan bulgularda hastalığı ağır geçiren vakalarda vücudun güvenlik sistemi görevi gören interferon proteinlerinin oluşmasını engelleyen bir genetik mutasyonlar keşfedildi. Bu antiviraller olmadan hastalıkla başa çıkılmaz. Genetik hata nedeniyle oto antikorlar yani t hücreleri, hafif seyre sahip vakaların aksine interferon etkisinin görülmesini engelliyor.

Yeni koronavirüsün neden olduğu şiddetli vakalar ile yapılan çalışma hastalarının en az yüzde 3,5’i, antiviral savunmada yer alan genlerde mutasyonlara sahip olmadığı ortaya çıktı. Öte yandan ağır vakaların en az yüzde 10’u, virüsle savaşmak yerine bağışıklık sistemine saldıran “oto-antikorlar” yani t hücrelerini oluşturur. Rockefeller Üniversitesi’nden Howard Hughes Tıp Enstitüsü Araştırmacısı Jean-Laurent Casanova, 24 Eylül 2020’de Science dergisinde yayınlanan iki makalede sonuçların, yaşamı tehdit eden COVID-19’un bazı temel nedenlerini belirlediğini söylüyor.

Casanova, çalışmanın teşhis ve tedavi açısından acil etkileri olduğunun altını çizizyor. Pozitif çıkan bir kişi için, oto-antikorlar da “kesinlikle” test edilmeli diyor. Bu tür antikorları kandan uzaklaştırmak hastalığın semptomlarını hafifletebilir.

Küresel bir çaba

Casanova’nın ekibi, dünyanın dört bir yanındaki klinisyenlerle işbirliği içinde. İlk olarak Şubat ayında COVID-19 hastalarını çalışmalarına kaydetmeye başladı. O zamanlar, bu hastaların bağışıklık sistemlerinde onları özellikle virüse karşı savunmasız kılan altta yatan zayıflıklara sahip olup olmadığını araştırmak için hastalığın şiddetli formlarına sahip gençleri arıyorlardı.

Plan, hastaların özellikle influenzaya (grip) karşı interferon bağışıklığında rol oynayan bir dizi 13 geni bulmak için genomlarını taramaktı. Sağlıklı insanlarda, interferon molekülleri vücudun güvenlik sistemi görevi görür. İstilacı virüsleri ve bakterileri algılarlar ve alarmı çalarlar. Bu da diğer bağışıklık savunucularını olay yerine getirir.

Casanova’nın ekibi daha önce interferon üretimini ve işlevini engelleyen genetik mutasyonları keşfetti. Bu mutasyonlara sahip kişiler, influenzaya neden olanlar da dahil olmak üzere belirli patojenlere karşı daha savunmasızdır. Ekip, COVID-19’lu kişilerde benzer mutasyonları bulmanın, doktorların hastalığın şiddetli formlarını geliştirme riski taşıyan hastaları belirlemesine yardımcı olabileceğini düşündü. Ayrıca tedavi için yeni yönlere de işaret edebilir, diyor.

Mart ayında, Casanova’nın ekibi, dünya çapında şiddetli COVID-19’u olan 500 hastayı çalışmalarına kaydetmeyi hedefliyordu. Ağustos ayına gelindiğinde, 1.500’den fazlaya sahiplerdi ve şu anda 3.000’den fazla vakaya sahipler. Araştırmacılar hasta örneklerini analiz etmeye başladıkça, genç ve yaşlı insanlarda zararlı mutasyonları ortaya çıkarmaya başladılar. Ekip, incelenen 659 hastadan 23’ünün antiviral interferon üretmeye dahil olan genlerde hatalar taşıdığını buldu.

Ya İnfenteron Değilse?

Araştırmacılar, bu antiviral savunucular olmadan, COVID-19 hastalarının virüsü savuşturamayacağından şüpheleniyorlar. Bu düşünce yeni bir fikri ortaya çıkardı. Belki şiddetli COVID-19’u olan diğer hastalarda da başka nedenlerden dolayı da olsa interferon yoktu. Belki de bazı hastaların vücutları bu moleküllere kendileri zarar veriyordu. Bunun nedeni tip 1 diyabet ve romatoid artrit gibi otoimmün bozukluklarda olduğu gibi, bazı hastalar vücudu hedef alan antikorlar olabilir. Casanova, “Bu bizim için bir Eureka anıydı” diyor.

Ekibin yaşamı tehdit eden COVID-19’u olan 987 hastayı analiz etmesi tam da bunu ortaya çıkardı. Hastaların en az 101’inde çeşitli interferon proteinlerine karşı oto-antikorlar vardı. “‘Bingo’ dedik!” Araştırmacılar, bu antikorların interferon etkisini engellediğini ve hafif COVID-19 vakaları olan hastalarda bulunmadığını keşfetti.

Belçika’daki KU Leuven Üniversite Hastanelerinde çocuk doktoru olan ve bu yılın başlarında hastaların çalışmaya alınmasına, örneklerin toplanmasına ve deneyler yapılmasına yardımcı olan çalışmanın ortak yazarı Isabelle Meyts, “Bu eşi görülmemiş bir bulgu” diyor. Bu antikorların varlığını test ederek, “kimin ciddi şekilde hastalanacağını neredeyse tahmin edebilirsiniz” diyor.

Ekip, zararlı antikorlara sahip hastaların büyük çoğunluğunun (yüzde 94’ünün) erkekler olduğunu buldu. Meyts, erkeklerin COVID-19’un şiddetli formlarını geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu ve bu çalışmanın bu cinsiyet değişkenliği için bir açıklama sunduğunu söylüyor.

Casanova’nın laboratuvarı şu anda bu oto-antikorların arkasındaki genetik sürücüyü arıyor. X kromozomundaki mutasyonlarla bağlantılı olabileceklerini söylüyor. Bu tür mutasyonlar kadınları etkilemeyebilir, çünkü ilkindeki herhangi bir kusuru telafi etmek için ikinci bir X kromozomuna sahiptirler. Ancak yalnızca tek bir X taşıyan erkekler için, küçük genetik hatalar bile önemli olabilir.

İEkibin yeni çalışması, doktorların ve sağlık görevlilerinin aşı dağıtım stratejileri ve hatta potansiyel tedaviler hakkındaki düşüncelerini değiştirebilir. Bir klinik araştırma, örneğin, oto-antikorlara sahip enfekte kişilerin, oto-antikorlar tarafından nötralize edilmeyen 17 interferondan biriyle veya antikorları hastaların kanından çıkaran tıbbi bir prosedür olan plazmaferez ile tedaviden fayda sağlayıp sağlamadığını inceleyebilir. . Meyts, her iki yöntemin de bu zararlı antikorların etkisini potansiyel olarak önleyebileceğini söylüyor.

İleri Çalışmalar Ne Olabilir

Mevcut çalışmaya ek olarak Meyts, Casanova ve COVID Human Genetic Effort adlı uluslararası bir konsorsiyumda yer alan diğer yüzlerce bilim insanı, koronavirüs bulmacasının ikinci bir parçasını anlamak için çalışıyor. Hastaları özellikle COVID-19’a karşı savunmasız kılan faktörleri aramak yerine, koruyucu olabilecek genetik faktörlerin tersini arıyorlar. Şimdi, şiddetli COVID-19 hastalarının evlerinden, virüse maruz kalan ancak hastalığı geliştirmeyen kişileri işe alıyorlar. Casanova, “Laboratuvarımız şu anda tam hızda çalışıyor” diyor.

Kaynaklar

  1. Paul Bastard et al. Auto-antibodies against type I IFNs in patients with life-threatening COVID-19Science, Sept. 24, 2010; DOI: 10.1126/science.abd4585
  2. Qian Zhang et al. Inborn errors of type I IFN immunity in patients with life-threatening COVID-19Science, Sept. 24, 2020; DOI: 10.1126/science.abd457

Güncel bilim haberleri için… https://bilimfeneri.com/category/haberler/
Bilim101 serisi için… https://bilimfeneri.com/category/bilim101/

#Koronavirüs #Haber #İnterferon #Covid-19 #Sağlık

Yorum Yap

Yorum Yap