1. Ana Sayfa
  2. Uzay
  3. Evrendeki En Uzak Kuasar J0313-1806 Keşfedildi!

Evrendeki En Uzak Kuasar J0313-1806 Keşfedildi!

evrendeki en uzak kuasar J0313-1806'

Uluslararası bir gökbilimciler, bilinen en uzak Kuasar’ın da ötesine geçer Evrendeki en uzak kuasar J0313-1806 ve karadeliği keşfetti. Dünya’dan 13 milyar ışıkyılından uzakta, Güneş’ten 1,6 milyar kat daha büyük Samanyolu Galaksisi’nden 1000 kat daha parlak süper kütleli bir kara deliği merkezinde bulunduran bir dev! Büyük Patlamadan 670 milyon yıl sonra ortaya çıkan evrendeki en uzak Kuasar, erken dönemde evren ve yeni sistemlerin oluşumunu anlamamızda önemli rol oynuyor.

Kuasar’ın ne olduğuna bir göz atalım. vrendeki en yaşlı ancak en gizemli gök cisimleri olan Kuasarlar, (Quasar-quasi stellar radio source) gözlemlenebilen en parlak, en kütleli ve en güçlü gök cisimleridir. İçinde bulunduğumuz Samanyolu Galaksi’sinden binlerce kat daha parlak olabilen bir Kuasar; evrenin bir ucundan diğer ucuna kadar her yere ulaşabilen ışık ve radyo dalgaları yayar. Öte yandan bir Kuasar evrende kütle ve büyüklük olarak onlarca galaksinin toplamından daha büyük kütlelere sahip olabilir. Kuasar hakkında daha detaylı bilgiyi yazımızdan bulabilirsiniz.

Evrendeki en uzak Kuasar J0313-1806 olarak gökbilimciler tarafından adlandırıldı., 13 milyardan fazla yaşa sahip evrende henüz 670 milyon yılda ortaya çıkan J0313-1806, gökbilimcilere evrenin ilk zamanlarında büyük galaksilerin ve çekirdeklerindeki süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair önemli bilgiler veriyor.

CNET, Amerikan Astronomi Derneği’nin yıllık olağan toplantısında açıklanan keşif hakkında Arizona Üniversitesi’nde bir gökbilimci olan ve keşifle ilgili yeni bir çalışmanın ortak yazarı olan Xiaohui Fan, “En uzaktaki kuasarlar, en erken kara deliklerin nasıl oluştuğunu anlamak için çok önemlidir” dedi. Çalışma Astrophysical Journal Letters dergisinde yayınlanmak üzere kabul edildi.

2018 yılında yapılan önceki keşfi geçerek rekoru eline alan çalışmayı; Şili Atacama Çölü’ndeki gözlemevinden yapılan Büyük Milimetre / milimetre-altı Dizisi (ALMA) ile yapılan gözlemler, mesafe ölçümünü yüksek hassasiyette doğruladı.

0313-1806’nın çekirdeğinde yer alan süper kütleli kara deliğin 2018’deki Kuasar’ın iki katı büyüklükte olması; gökbilimcilere bu tür kara delikler ve ev sahibi galaksiler üzerindeki etkileri hakkında değerli bir ipucu sağladı. Arizona Üniversitesi Steward Gözlemevi’nden bir Hubble Üyesi ve araştırma ekibinin lideri olan Feige Wang, “Bu, süper kütleli bir kara deliğin etrafındaki galaksiyi nasıl etkilediğinin en eski kanıtıdır” dedi. “Dünya’ya daha yakın galaksilerin gözlemlerinden, bunun olması gerektiğini biliyoruz; ancak bu şekillenmenin Evrende bu kadar erken gerçekleştiğini hiç görmedik.”

Gökbilimciler, Evrendeki en uzak Kuasar J0313-1806’nın merkezinde yer alan kara deliğin; antik evrende meydana gelen devasa kütlesi, bu tür gökcisimlerinin nasıl oluştuğuna dair iki teorik modeli geçersiz kıldığını söyledi. Bu modellerin ilkinde, tek tek büyük yıldızlar süpernova olarak patlar ve daha sonra daha büyük kara delikler halinde birleşen kara delikler halinde çöker. İkincisi, yoğun yıldız kümeleri büyük bir kara deliğe dönüşür. Ancak her iki durumda da süreç, gördüğümüz yaşa göre J0313-1806’daki kadar büyük bir kara delik üretmek için çok uzun sürüyor

Xiaohui Fan, “Bu size, ne yaparsanız yapın, bu kara deliğin tohumunun farklı bir mekanizma tarafından oluşmuş olması gerektiğini söylüyor,” dedi. “Bu durum, büyük miktarlarda ilkel ve soğuk hidrojen gazının doğrudan bir tohum kara deliğine çökmesini içeren bir mekanizma” dedi. J0313-1806’nın ALMA gözlemleri, Samanyolu’nun 200 katı oranında yeni yıldızlar oluşturan kuasar ev sahibi galaksi hakkında kışkırtıcı ayrıntılar sağladı. Raporun ikinci yazarı ve raporun ikinci yazarı olan ve Peter A. Arizona Üniversitesi. Kuasarın parlaklığı, kara deliğin her yıl 25 Güneş’e eşdeğer yuttuğunu gösterir. Gökbilimciler, bu hızlı beslemeyle açığa çıkan enerjinin, muhtemelen ışık hızının yaklaşık yüzde 20’sinde hareket ettiği görülen güçlü bir iyonize gaz çıkışına güç verdiğini söyledi..

Fan, “Bu süper kütleli kara deliklerin, büyük galaksilerin çoğunun bir noktada yıldız oluşturmayı bırakmasının nedeni olduğunu düşünüyoruz” dedi. “Bu ‘söndürmeyi’ daha sonraki zamanlarda gözlemliyoruz, ancak şimdiye kadar, bu sürecin Evren tarihinde ne kadar erken başladığını bilmiyorduk. Bu kuasar, su vermenin çok erken zamanlarda olmuş olabileceğinin en eski kanıtıdır.” Fan, bu sürecin kara deliği de yiyecek hiçbir şey bırakmadan bırakıp büyümesini durduracağını belirtti.

Gökbilimciler, yer tabanlı ve uzay tabanlı teleskoplarla envrendeki en uzak Kuasar J0313-1806 ve diğer kuasarları incelemeye devam etmeyi planlıyor.

Kaynak:

https://arxiv.org/abs/2101.03179

Uzay ile ilgili daha fazla yazı için tıklayın.. https://bilimfeneri.com/category/uzay/
Bilimin farklı yönlerinden son haberler için tıklayın.. https://bilimfeneri.com/category/haberler/

#Kuasar #EvrenTuru #Haber #Uzay

Yorum Yap

Yorum Yap